Ida Laura Veldhuyzen van Zanten

Ida Laura Veldhuyzen van Zanten, op 22 juni 1911 in Hillegom geboren, heeft vliegen als passie. In 1938 heeft ze in Engeland haar motorvliegbewijs A en de zweefvliegbrevetten A, B en C gehaald. In juli 1939 wordt ze persoonlijk door Albert Plesman aangenomen als stewardess maar ze verliest haar baan bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. 'Ik kon niet tegen de vernedering van de Duitse bezetting', zei ze later.

In de nacht van 22-23 juli wil ze met Willem Gerbrandy over zee naar Engeland gaan. In een cafeetje in Petten zit ze op hem te wachten, maar Gerbrandy komt haar vertellen dat de plannen door Duitsers ontdekt zijn. Via de Engelse radio hoort ze over plannen om vrouwelijke piloten in te zetten ter ondersteuning van het Britse leger in de strijd tegen nazi-Duitsland. Ze probeert vergeefs met onder anderen Heico Quant, Leo Kalkhoven, Jan Wieringa en Willem Gerbandy vanaf het waterwingebied Ockenburg in een boot naar Engeland te gaan, maar ook dat mislukt. Ze houdt vol.

Op 8 januari 1942 is haar laatste poging. Ze probeert via België, Frankrijk en Spanje naar Portugal te gaan en wil vandaar naar Curaçao doorreizen. Ze mag echter mee op een vlucht van de KLM vanuit Lissabon naar het Engelse Bristol. Ze krijgt werk bij het Bureau Inlichtingen, maar stapt later over naar Air Transport Auxiliary (ATA). Deze civiele organisatie vliegt vliegtuigen van de fabrieken naar vliegvelden in Groot-Brittannië, van 1-motorige trainingstoestellen tot bommenwerpers. De ATA telt uiteindelijk meer dan 600 piloten. Onder hen zijn zo'n 100 vrouwen, onder wie Ida. Later vliegt ze ook Fairey Swordfish torpedobommenwerpers.

De ferry-dienst bij de RAF is niet zonder risico's, er gebeuren veel ongelukken. 2000 vliegtuigen gaan in de oorlogsjaren verloren, 173 vliegers komen om het leven, onder wie 16 vrouwen. Ook 2 van Ida’s opleidingsgenoten sneuvelen. Evenals haar bron van inspiratie: Amy Johnson. Ida maakt in totaal 583 vlieguren bij de ATA. Daarvoor ontvangt ze in 1948 het Vliegerkruis. Ze is de enige vrouw - temidden van 731 piloten - die deze prestigieuze dapperheidsonderscheiding krijgt.

Na de oorlog voelt ze er weinig voor om als stewardess bij de KLM voortaan alleen nog achterin het vliegtuig te zitten. Ze wordt compagnon in een klein luchtvaartbedrijfje. Met een tweemotorige Miles M.57 Aerovan vliegt ze met 6 passagiers van Engeland naar Kaapstad. Na haar Afrikaanse avontuur zegt Ida het vliegen als beroep vaarwel, maar vliegen blijft haar hobby. Op 87-jarige leeftijd vliegt ze nog enkele keren per week in een motor- of zweefvliegtuig en is ze lid van een 'club' van piloten die al meer dan 50 jaar hun vliegbrevet hebben. De ‘Aletta Jacobs van de luchtvaart’ overlijdt op 19 oktober 2000 in Emmen.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders

Ida Laura Veldhuyzen van Zanten (Hillegom, 22 juni 1911 - Emmen, 19 oktober 2000) was een avonturier, piloot, Engelandvaarder en verzetsvrouw. Veldhuyzen van Zanten was één van de weinige Nederlandse vrouwen die tijdens de oorlog in Engeland militaire vliegtuigen vloog.

Bron: Stichting WO2Net | Oorlogsbronnen.nl