Hugo Pos

Hugo Pos (Paramaribo, 28 november 1913 — Amsterdam, 11 november 2000) was een Surinaamse jurist, schrijver en dichter. In de meidagen van 1940 deed Pos een poging het land te verlaten en ging naar Scheveningen, om vandaar met enkele anderen per sloep de zee over te steken. De stroming bracht hem echter naar Duinkerke. Hij ging vervolgens terug naar Nederland. Later in 1940 monsterde hij in Delfzijl aan als kok bij kustvaarder 'Mascotte' en bereikte Finland. Hij reisde verder naar Wladiwostok en stapte daarna op een Japanse vrachtboot naar Japan. Met een volgende boot bereikte hij San Francisco. In Stratford, Canada kreeg Pos een korte militaire opleiding. In oktober 1941 kwam hij met een troepenschip aan in Wolverhampton, Engeland. Na de oorlog was Pos in Japan aanwezig bij de berechting van Japanse oorlogsmisdadigers.

Bron: Stichting WO2Net | Oorlogsbronnen.nl

Hugo Benjamin Pos is op 28 november 1913 in Paramaribo geboren als tweede zoon van de joodse jurist Coenraad Simon Pos (1880-1955) en Abigaël Morpurgo (1879-1972), die beiden uit een Joods geslacht stammen. In Suriname volgt hij de lagere school en de Mulo. Apart krijgt hij les in Latijn ter voorbereiding van zijn opleiding in Nederland. In 1925 wordt hij op 14-jarige leeftijd naar Nederland gestuurd, waar hij het gymnasium in Alkmaar doorloopt. Daarna studeert hij rechten in Leiden en later ook in Parijs. Net nadat hij is afgestudeerd, valt het Duitse leger in 1940 Nederland binnen. Pos besluit het land te verlaten en gaat naar Scheveningen, om vandaar per sloep de zee over te steken. Met Kees Schouten en Robert Linghart verlaat hij de Nederlandse kust, maar de benzine raakt op en ze komen in Duinkerken terecht. Daar maken ze de evacuatie mee van de Britse en Franse troepen. Pos gaat terug naar Nederland. Later dat jaar hoort hij over de mogelijkheid via Delfzijl te vertrekken. Hij krijgt enkele kooklessen in Café Kroonstad in de Waterstraat in Delfzijl. Daarna monstert hij aan op 17 oktober 1940 als kok op de kustvaarder 'Mascotte', waarmee hij vanuit Delfzijl Finland bereikt. Rusland is nog niet bij de oorlog betrokken, zodat hij een doorreisvisum kan krijgen. Hij neemt de trein via Leningrad naar Moskou, waar hij oudejaarsavond in hotel Metropol viert. De volgende dag vervolgt hij zijn reis met de Transsiberië Express naar Wladiwostok, waar hij Engelandvaarder Chris Krediet tegenkomt. Samen met een aantal Joodse vluchtelingen gaan zij met een Japanse vrachtboot naar Tokio. Chris en Hugo gaan vandaar naar San Francisco. In oktober 1941 arriveert Hugo met een troepenschip in Wolverhampton, Engeland. Hij wordt kanonnier op een koopvaardijschip. Nadat het schip is getorpedeerd, waarbij hij gehoorschade oploopt, wordt Hugo afgekeurd voor gevechtsdienst en overgeplaatst naar de Netherlands Indies Civil Administration (NICA) in Australië. Hij wordt daar auditeur-militair bij de temporaire krijgsraden en is 2 jaar betrokken bij de berechting van oorlogsmisdadigers op Nieuw-Guinea, dan Java en Timor, Japan en weer Java. In 1948 komt hij terug naar Nederland en in 1950 gaat hij naar Suriname, waar hij rechter, later procureur-generaal wordt. In 1960 keert hij terug naar Nederland. Hij woont dan in Amsterdam, wordt in 1964 rechter en lid van een toneelgezelschap. In 1974 wordt hij benoemd tot raadsheer en vice-president bij het Haags Gerechtshof. Na zijn pensionering in 1983 schrijft hij een aantal boeken. In 'Oost en west en Nederland: episodes uit het leven van Hugo Pos' vertelt hij aan Jos de Roo over zijn ervaringen. Hij is een van de oprichters en de eerste voorzitter van het Landelijk Bureau Racismebestrijding. Hugo Pos is op 11 november 2000 in Amsterdam aan maagkanker overleden. Hij is voor zijn Engelandvaart onderscheiden met het Kruis van Verdienste (KB 6-10-1947/24) Foto 2: René Borgerhoff Mulder, Ab Roessingh en Hugo Pos

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders