Gerardus Johannes Groeneveld

GROENEVELD (Gerardus Johannes, roepnaam Gerard), geboren te Rotterdam op 11 december 1921, op de 27e verjaardag van zijn moeder. Gerard is nog jong wanneer zijn ouders uit elkaar gaan en in 1944 woont hij met zijn moeder en haar 2e man in de Rotterdamse wijk Spangen, op het adres 2e Staringstraat 8. Bij de razzia van 10 november 1944 wordt Gerard opgepakt, hij is dan 22 jaar en metaaldraaier. Vermoedelijk moet hij lopend naar Delft en wordt hij in de nacht van 10-11 november 1944 met een trein weggevoerd naar Duitsland. Onderweg beleeft hij angstige momenten door bombardementen die in de buurt plaatsvinden. Via Münster komt Gerard op 17 november 1944 aan in Braunschweig, waar hij kennismaakt met Willem de Klepper. In de tijd die volgt, bouwen zij een hechte vriendschap op. In Braunschweig worden de gearriveerde mannen verdeeld over verschillende bestemmingen. Gerard en Willem worden met nog enkele Rotterdammers op transport gezet naar Jerxheim, dat zo’n 40 km ten zuidoosten van Braunschweig ligt. Ze worden ondergebracht in een gebouw waar de omstandigheden redelijk zijn en worden tewerkgesteld bij de spoorwegen. Op 1 januari 1945 worden Gerard en Willem overgeplaatst naar het 30 km verderop gelegen Halberstadt, waar zij worden ondergebracht in een Lager aan de Wilhelmstrasse en waar zij helemaal op elkaar zijn aangewezen. Gerard moet in de machineloods van de Spoorwegen helpen bij het reviseren van locomotieven. Daarnaast repareert hij horloges, wekkers en klokken, waarvoor hij zich laat uitbetalen in eetwaar. Drie dagen voordat de Amerikaanse grondtroepen de stad binnenvallen, wordt Halberstadt op 8 april 1945 grotendeels weggevaagd bij een zwaar bombardement. Willem de Klepper schrijft in zijn dagboek echter over zware bombardementen op 9 en 10 april 1945. Hoewel zij zich op 9 april 1945 buiten in de buurt bevinden van een munitietrein, komen zij -volgens Willem- met de schrik vrij. Volgens de beschrijving in het dagboek verloopt het op 10 april 1945 noodlottiger. Die ochtend gaan de mannen naar het station, waar het een enorme ravage is. Wanneer zij rond 11 uur terug zijn bij het Lager gaat het luchtalarm af. Ze willen eerst naar buiten, maar omdat de vliegtuigen al dichtbij en laag vliegen vinden zij het raadzamer om dekking te zoeken in de schuilkelder. Door een voltreffer verandert deze kelder in een hoop puin met dode, gewonde en bewusteloze mensen. Wanneer Willem na uren weer bij bewustzijn komt, bemerkt hij dat Gerard is overleden. Gerard is, op zijn hoofd na, helemaal onder het puin bedolven. Wanneer hij is uitgegraven blijkt dat een stuk hout hem dodelijk in zijn borstkas heeft getroffen. In de officiële documenten wordt de overlijdensdatum van Gerard bepaald op 9 april 1945, hij is dan 23 jaar. Nadat hij eerst is begraven op het Sanderfriedhof in Halberstadt, wordt Gerard nog enkele keren herbegraven. Eerst op het Nederlands verzamelkerkhof dat in de Engelse sector van Berlijn ligt en op 21 juni 1949 in Rotterdam, op de algemene begraafplaats Crooswijk. Rond april 1967 krijgt hij zijn laatste rustplaats op het Nederlands Ereveld in Loenen, toen nog de Centrale begraafplaats Loenen geheten.

Bron: Stadsarchief Rotterdam