Jacobus Johannes Zonneveld

ZONNEVELD (Jacobus Johannes, roepnaam Koos), geboren te Rotterdam op 21 januari 1920. Zijn vader overlijdt in april 1939 aan hartfalen met onderliggende ziekten. In 1943 moet Koos, voor de Arbeitseinsatz, verplicht werken in Hamburg. In juli 1943 verblijft hij een week in het ziekenhuis in het stadsdeel Harburg, hij heeft een bacteriële infectie in zijn linkervoet. Koos komt weer terug naar Rotterdam en woont daar in 1944 met zijn moeder, broers en twee zussen in de wijk het Nieuwe Westen, op het (niet meer bestaande) adres Schelfstraat 16c. Bij de razzia van 11 november 1944 wordt Koos, samen met zijn twee broers Gerard en Theo, opgepakt, hij is dan 24 jaar. Hun moeder vertelt dat ze wel kunnen gaan, dat komt goed uit met de voedselvoorziening. De broers moeten naar het in aanbouw zijnde Belastingkantoor aan de Puntegaalstraat, dat dienstdoet als verzamelplaats. Vervolgens moeten ze lopend naar Station D.P. en worden ze met een goederentrein weggevoerd: via Den Haag, Haarlem, Amsterdam en Amersfoort naar Ermelo. Hier moeten zij en de andere mannen in de Immanuelkerk schuilen, ze krijgen er gortepap. De volgende dag gaat het transport in één ruk door naar Essen en vervolgens naar München. Om bij elkaar te blijven geven de broers op dat zij allen meubelmaker zijn. Met de auto worden zij naar Augsburg gebracht, dat op zo’n 80 km ten noordwesten van München ligt. Daar vernemen ze de volgende dag, op 21 november 1944, dat München ’s nachts is gebombardeerd. In Augsburg worden de mannen ondergebracht in het Reichsbahnlager aan de Wartenburgerstraße 12, een omgebouwde herberg, dichtbij de Messerschmittfabriek. Het Lager is groot en vies. Voor meubelmakers blijkt er geen werk te zijn. Koos benut die tijd om speelgoed te maken, dat hij kan ruilen tegen eten. De mannen moeten zelf voor hun eten zorgen, ze krijgen ook de beschikking over bonnen. Broer Gerard verzorgt het eten voor de drie broers. In april 1945 worden de broers bevrijd door de Canadezen. Daarna slaan de bevrijde mannen aan het plunderen. In mei 1945 keren de broers met de trein huiswaarts, via Maastricht naar Rotterdam, waar zij nog kunnen meedoen aan de bevrijdingsfeesten.

Bron: Stadsarchief Rotterdam