Jan ter Doest

Ook bekend als: Jan, Johannes ter Doest

Johannes Frederikus Albertus ter Doest is op 9 september 1925 in Hengelo geboren. Hij is één van de jongste Engelandvaarders die via de zuidelijke route Engeland hebben bereikt. Als de oorlog uitbreekt, woont de 15-jarige Jan bij zijn ouders op de Oude Postweg 158. Hij volgt een opleiding tot leerling-monteur op de Stork-school. Steeds meer collega’s moeten in Duitsland gaan werken.

Als bekend wordt gemaakt dat jongens van 17 jaar ook in de oorlogsindustrie moeten gaan werken, besluit hij vóór zijn verjaardag uit Nederland te vertrekken. Jan maakt plannen met drie vrienden, die zich op het laatste moment echter terugtrekken. Hij heeft op de kaart van Europa gezien dat je in Frankrijk komt als je de Maas volgt. Hij verkoopt zijn gereedschap, trekt zijn nieuwe schoenen aan en neemt in Hengelo de trein naar Maastricht. Als hij daar aankomt, heeft hij nog maar 50 cent. Hij slaapt onder de St Pietersbrug en loopt de volgende dag langs de westoever van de Maas naar het zuiden. Omdat hij er jong en onschuldig uit ziet, laat een schildwacht hem de brug oversteken.

In Givet, net aan de Franse kant van de grens met België, krijgt hij in een pastorie te eten en geeft de pastoor hem wat Frans geld en een veilig adres van een pastoor in Sedan. Deze geeft hem te eten en wat geld en een treinkaartje naar Nancy. De trein wordt gecontroleerd door Duitse en Franse inspecteurs, maar Jan verstopt zich en wordt niet gevonden. Zijn medepassagiers verzamelen onder elkaar geld, zodat hij in Nancy een treinkaartje naar Épinal kan kopen. Ook krijgt hij een veilig adres in Vesoul. In dat plaatsje aangekomen ontvangt hij een nieuw persoonsbewijs. Met 7 anderen en een passeur gaat hij de demarcatielijn over. Ze worden in Mont aangehouden en naar een résidene forcé in Lons-sur-Saunier gebracht. Ze worden verhoord en voor de keuze gesteld: terug over de demarcatielijn of naar het vreemdelingenlegioen.

Jan ontsnapt met twee Polen en neemt met hen de trein naar Lyon. Daar ontmoet hij Maurice Jacquet van het Office Néerlandais. Sally Noach dient daarbij als tolk. Daarna wordt hij in een hotel ondergebracht in afwachting van een nieuw paspoort. Daar krijgt hij ruzie met een Nederlandse hotelgast, waarna hij de trein naar Marseille neemt. Het is inmiddels 31 augustus 1942. Hij meldt zich bij consul Daniël van Lennep, die hem aanraadt terug te gaan, maar na Jan's aandringen toch naar Perpignan laat gaan. Joop Kolkman van het Office Néerlandais in Perpignan, brengt hem onder in Le Soler. Drie maanden later, op 17 december, steekt hij met een groepje de Pyreneeën over. In dat groepje zit ook Charles Bartelings. In Figueras worden ze gearresteerd en tenslotte naar het kamp bij Miranda de Ebro gebracht. Op aanraden van Kolkman doet hij alsof hij uit Zuid Afrika komt. Daardoor wordt hij op 20 januari 1943 met allemaal Engelsen vrijgelaten.

Op 23 januari kan hij in Gibraltar met het troepenschip 'Ormond' mee naar Engeland. Daar komt hij op 26 januari 1943 aan. Hij is dan nog net 17 jaar. Na verhoor door Oreste Pinto in de Patriotic School wordt hij als grondpersoneel bij het Nederlandse 322 Squadron binnen de RAF op de vliegbasis in Woodvale geplaatst. Hij wil graag vlieger worden, maar ze vinden hem te jong. Als Prins Bernhard de basis in juni 1944 bezoekt, ziet hij diens hondje Martin uit de hofauto rollen, juist als de prins op het punt staat te vertrekken. Jan staat vlakbij te werken aan een Spitfire. Hij pakt het hondje op en brengt het terug naar de auto. De prins vraagt of hij iets voor Jan kan doen. Twee maanden later krijgt Jan bericht dat hij zich mag laten testen op aanleg om vlieger te worden. Hij wordt geschikt bevonden. In 1945 behaalt hij zijn militaire vliegbrevet, te laat voor operationele vluchten.

Op 25 juni komt Jan weer in Hengelo aan. Hij wordt instructeur op de vliegbasis Woensdrecht. Op 9 december 1948 wordt hij Spitfire piloot in Nederlands-Indië, in 1951 wordt hij door de KLM aangenomen en in 1955 wordt hij gezagvoerder. Jan ter Doest is getrouwd met Fransje Bos uit Holten; ze krijgen 4 dochters en een zoon. Hij overlijdt op 7 maart 2006 in Holten.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders

Jan ter Doest (Hengelo, 9 september 1925 - Holten, 7 maart 2006) was een Egelandvaarder. Via de zuidelijke route wist Ter Doest in Engeland aan te komen en sloot hij zich aan bij de 322 Dutch Squadron RAF.

Bron: Stichting WO2Net | Oorlogsbronnen.nl