Pietje van Zon

Pietje (Nel) van Zon was geboren in Den Haag en ging als jonge vrouw naar Harlingen om werk te zoeken in het onderwijs. Daar ontmoette ze Simon Leijdesdorff, zoon uit een grote joodse familie, wiens ouders een juwelierszaak hadden. Een paar jaar voor de oorlog trouwden Simon en Nel. Zij bleven in Harlingen wonen, waar een kleine joodse gemeenschap was en waar zij veel joodse vrienden hadden, onder wie Michel Speyer en zijn vrouw Hertha. Toen de Jodenvervolging steeds heftiger werd begon Nel zich in te zetten om het leven van haar joodse familie en vrienden te redden en andere mensen in nood te helpen, zoals ook de zuster van Michel Speyer, Elize (later Speyer-Zuidema). Toen er leden van haar familie in Westerbork gevangen werden gezet, ging zij er tweemaal heen om voedsel en kleding te brengen. - Vanwege hun gemengde huwelijk zagen Simon en Nel zich gedwongen om hun winkel op te geven en naar Amsterdam te verhuizen, waar Nel haar activiteiten voortzette. Ze ruilde horloges en sieraden uit de winkel in voor voedsel voor de elf personen die ondergedoken zaten in haar huis. Elize, die aanvankelijk onderdook bij haar zuster en familie in Amsterdam, verborg zich op verscheidene adressen voordat ze in het voorjaar van 1944 bij Simon en Nel introk. Elize was bijzonder hulpzaam voor Nel, die rugklachten had, en zij is tot het eind van de oorlog bij hen gebleven. Later herinnerde ze zich dat Nel tijdens de Hongerwinter op de fiets naar Friesland vertrok en tien dagen later terugkeerde met een hoeveelheid etenswaren voor haar gehele uitgebreide huishouden. Nel voorzag ook andere mensen die joodse onderduikers in huis hadden, van aardappelen. - In haar getuigenis aan Yad Vashem noemt Elize de namen van elf joden die door Nel beschermd werden, onder wie de familie Vos, voor wie zij een schuilplaats regelde bij haar broer. - Nel heeft na de oorlog haar beide nichten opgevoed, dochters van haar gedeporteerde zwager. De Stichting 1940-'45 heeft Nel als verzetsstrijdster erkend. -Op 29 maart 1984 werd Pietje Leijdesdorff-van Zon door Yad Vashem erkend als Rechtvaardige onder de Volkeren.

Bron: Een Laatste Saluut