Pieter Frederik van Leeuwen

LEEUWEN van (Pieter Frederik), geboren te Schiedam op 1 juli 1908. Hij trouwt in 1929, verhuist in 1935 naar Rotterdam, waar hij in 1944 met zijn vrouw en vijf kinderen in de wijk Carnisse woont, op het adres Meester Arendstraat 33c. Bij de razzia van 10 november 1944 wordt Pieter in de namiddag opgepakt, hij is dan 36 jaar en wegwerker bij de RET; zijn vrouw is dan zo’n zeven maanden zwanger. Hij moet eerst naar de RET-garage aan de Sluisjesdijk en later naar de Prins Hendrikkade. Om 22:30 uur wordt hij ingescheept in de rijnaak “Lambert 2”, die om 01:00 uur vertrekt. Via Utrecht, Amsterdam en het IJsselmeer komt hij in Kampen aan. Vanuit die plaats wordt Pieter met de trein op transport gezet naar Meppen, waar hij terecht komt in een D.A.F.-Lager. Hij moet tankvallen graven. Hoewel de Duitsers zeggen dat ze naar huis mogen, wordt een grote groep mannen, onder wie Pieter, na drie weken overgeplaatst naar het ten zuiden gelegen Lingen, waar zij hetzelfde werk moeten verrichten. Wanneer de mannen zich realiseren dat van naar huis gaan geen sprake is, willen velen de benen nemen. Pieter gaat er met een lotgenoot vandoor. Via-via krijgen ze het adres van iemand in Nordhorn, die hen kan helpen met het passeren van de grens. Wanneer ze na zo’n 40 km lopen er bijna zijn, worden ze opgepakt door de grenspolitie. In Bentheim en Osnabrück worden de opgepakte mannen onder erbarmelijke omstandigheden opgesloten. Nadat hij is kaalgeschoren, wordt Pieter op 13 december 1944 overgebracht naar het Arbeitserziehungslager (AEL) Augustaschacht in Ohrbeck, een werkopvoedingskamp waar levensbedreigende omstandigheden heersen, die lijken op die in concentratiekampen. Zwaar lichamelijk werk, honger, ziekten, afranselingen en treiterijen bepalen het dagelijks leven van de gevangenen. Zij krijgen bewust onvoldoende eten en drinken om zwaar lichamelijk werk te kunnen doen. De onmenselijke behandeling moet de gevangenen gewillig maken, zodat zij zonder verzet dwangarbeid zullen verrichten. Pieter wordt tewerkgesteld bij Klöcknerfabriek in Georgsmarienhütte: wagons lossen en laden, ijzer opruimen en andere zware klussen. Na tien weken, op 21 februari 1945, zit de straf erop en wordt Pieter met anderen naar Eversburg bij Osnabrück gestuurd om er in een cementfabriek van de Klöcknerwerke te werken. Maar omdat de mannen, verzwakt als ze zijn, niet meer tot een werkprestatie in staat zijn, worden ze naar een O.T.-Lager in Osnabrück gestuurd. De omstandigheden zijn er slecht en na twee dagen nemen Pieter en een kameraad uit Helmond de benen. Omdat zij niet in staat zijn ver te lopen, rijden zij, gezeten tussen twee wagons, mee met de nachttrein naar Bremen, maar niet ver van Osnabrück worden ze ontdekt. Pieter weet te ontkomen en weet niet wat er met zijn kameraad is gebeurd. Met veel moeite en brutaliteit weet hij Bremen te bereiken, waar hij zich, uit nood, meldt bij het Arbeitsamt en van 11 maart tot 25 april 1945 tewerkgesteld wordt bij het trambedrijf, maar er wordt bijna niet meer gewerkt. Na vreselijke bombardementen wordt Pieter door de Engelsen bevrijd en op 27 april 1945 wordt hij naar Nederland vervoerd. Via Eindhoven komt hij in Hulsel, waar particulieren hem goed opvangen. Vanuit Amersfoort gaat hij met de trein naar Rotterdam, waar hij op 6 juni 1945 aankomt. Pieter emigreert naar Canada, waar hij vermoedelijk in juli 1973 overlijdt, 65 jaar oud.

Bron: Stadsarchief Rotterdam