Marinus (Rinus) Leijte

Ook bekend als: Rinus

De 36-jarige Marinus Leijte, geboren 3 februari 1904, woont bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in de Pleretstraat 5 in zijn geboortestad Rotterdam en is zeeman op de grote vaart. Na een opleiding tot drukker bij de Rotterdamsche Boek- en krantendrukkerij werd hij matroos op schepen van de Rotterdamse rederij Nieveld & Goudriaan, waarmee hij op Zuid-Amerika en Afrika voer. Aansluitend diende hij tien jaar als vrijwilliger bij het korps mariniers. In de jaren dertig werkte hij op schepen van de Rotterdamse rederijen Nieveld & Goudriaan, Vinke & Co en Halcyon. Na de inval van het Duitse leger in Nederland raakt Rinus werkloos. Tot 21 maart 1941 zit hij in de werkverschaffing, daarna wordt hij zeeman in de rang van hofmeester op het schip "Rijn" van rederij Vinke & Co. In juli 1942 wordt Rinus door mannen van de Gestapo op het schip gearresteerd. Ze willen meer te weten komen over de Centrale Bond van Transportarbeiders, waar Rinus vertrouwenspersoon van de afdeling "Zeelieden" is. Gedurende tweeënhalve maand wordt hij in Groningen, daarna in Düsseldorf in bewaring gehouden en verhoord. De Gestapo wil weten wie de leiders van deze organisatie zijn, of zij anti-Duits zijn en hoeveel geld er bij de bond zit. "Ik ben verschillende malen tijdens deze verhoren mishandeld. Ik ben vijf tanden verloren door deze mishandelingen. Ik heb geen namen genoemd. Met de hoofden (van de bond-red.) ben ik nooit in contact geweest". Op 16 mei 1944 vaart hij met de "Rijn" in een konvooi van 12 schepen van Hamburg richting Finland, Noorwegen en Zweden voor het vervoer van vrachten voor het Duitse leger. "Bij elke aanmonstering moest ik een verklaring tekenen dat ik niet zou deserteren, anders zouden er maatregelen worden genomen tegen mijn naaste familieleden", vertelde hij later aan zijn ondervrager in Engeland. Op 1 september 1944 verlaat hij met de hele bemanning zijn schip. "Kapitein Watermans bleef op het schip achter om het te laten zinken, wat inderdaad gebeurd is. Bij een ontvluchtingspoging met het schip is hij doodgeschoten door de bemanning van de Duitse Kriegsmarine die zich aan boord bevond voor het bedienen van het afweergeschut". De bemanning van de "Rijn" meldt zich bij de Finse politie, die de mannen voorlopig onderbrengt in een kindertehuis. Na tien dagen vertrekken ze per boot naar Stockholm. Na bemiddeling van het Nederlandse consulaat aldaar kan Rinus op 17 januari 1945 mee in een vliegtuig naar Engeland. Daar treedt hij op 1 februari in dienst van de Koninklijke Marine.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders