Wijnandus Antonius Maria Visser

Ook bekend als: Tony, Tony Visser

Wijnandus Antonius Maria (Tony) Visser, (Den Haag, 23 juli 1916 – Bergeijk, 28 maart 2005) was een Nederlandse militair en verzetsdeelnemer tijdens de bezetting. Hij besloot naar Engeland te ontsnappen. Na zijn opleiding tot marconist door het Bureau Inlichtingen (BI) volgde in de nacht van 7 op 8 mei 1944 zijn dropping boven Nederland. Tot zijn arrestatie en internering in het Oranjehotel op 20 december 1944 werkte hij op verschillende plaatsen in Nederland, onder meer voor spionagegroep Albrecht.

Bron: Stichting WO2Net | Oorlogsbronnen.nl

Wijnandus Antonius )Tony) Maria Visser is op 23 juli 1916 in Den Haag geboren. Hij wordt Wijnand genoemd en is de oudste zoon van een gezin van negen kinderen. Zijn vader heeft een wasserij in Heemstede waar Wijnand werkt als stoker. Ook woont hij in Heemstede. Tijdens de meidagen van 1940 vecht Wijnand als dienstplichtig soldaat in Zeeland. Hij is diep onder de indruk als hij ziet hoe het verslagen Franse leger zich via België naar Frankrijk terugtrekt. Op 14 juli 1941 (op de voor hem symbolische dag Quatorze Juillet) fietst hij naar Den Haag, waar hij zijn fiets verkoopt om aan contant geld te komen voor de tocht naar Engeland. Hij koopt een enkele reis naar Eindhoven en een kaart van Frankrijk. Vanaf dat moment trekt hij liftend en te voet door België naar Frankrijk. Binnen tien dagen bereikt hij Parijs. Hij blijft daar een week en verdient de kost als kruier op het station Gare de Lyon. In Frankrijk geeft hij zich uit voor een zeeman, die op weg is naar de haven van Marseille. Geholpen door een Franse communist slaagt hij erin de demarcatielijn over te steken. Daarna krijgt hij een lift en die avond meldt hij zich bij het vreemdelingenlegioen in Marseille. De volgende ochtend krijgt hij geld van het consulaat om naar Perpignan te gaan. Daar verblijft hij zeven maanden in het huis (Le Soler, een Nederlands opvangcentrum en werkkamp) van Joop Kolkman, 'een vader voor de Engelandvaarders'. Hij ontmoet daar Tinus Sutherland en ze besluiten niet langer te wachten, en samen naar Spanje te gaan. Zonder de hulp van een "passeur", zonder stafkaarten en uitsluitend lopend op hun kompas gaan ze de oostelijke Pyreneeën over (over de Canigou op 2750 meter) en bereiken ze Spanje, waar ze zich voordoen als Zuid-Afrikanen. Bij het Zuid-Afrikaanse consulaat in Barcelona krijgen ze een Zuid-Afrikaans paspoort. Toch worden ze gearresteerd. Via de gevangenis in Figueras en Kamp Miranda de Ebro reizen ze naar Madrid en van daar naar Lissabon. Vervolgens varen ze met een Belgische kustvaarder de haven uit. Op volle zee stappen ze over op een Britse torpedojager en op 5 november 1943 bereiken ze, na een tussenstop bij Gibraltar, de haven van Liverpool. De ontvangst in Engeland maakt hem 'voor het leven pro-Engels'. Daar worden ze door luitenant Gijs de Jong, de wervingsofficier van het Bureau Inlichtingen (BI), geselecteerd als aspirant-agent bij het BI. Ze worden ondergebracht in Huize Anna, het opvanghuis voor agenten die bij het BI in opleiding zijn. Na zijn opleiding tot radiotelegrafist is hij gereed om naar bezet Nederland te worden uitgezonden. Hij noemt zich voortaan Tony. Hij is samen met Martien Willem van de Waal (1918-1945) in de nacht van 7 op 8 mei 1944 door het Bureau Inlichtingen in de omgeving van Gorinchem, boven Zuid-Holland, geparachuteerd om het radiocontact tussen de spionagegroep Albrecht en het BI in Londen te verbeteren. Bij de landing wordt de radiozendontvanger van Tony Visser onherstelbaar beschadigd. Samen bereiken ze hun eerste aanloopadres. Het is een boerderij in de Peursummerpolder. Hun contactpersoon is "Piet", een veehouder. Tony noemt zich voortaan (schuilnaam) Antonius (Tony) Warmer. De volgende dag fietst Tony naar zijn onderduidadres aan de Bergsche Maas. In Dussen heeft hij een ontmoeting met een contactpersoon van de groep Albrecht. Tijdens zijn radiocontacten met het BI maakt Visser gebruik van de codenamen Tony en Vliegende Bierbuik. Op 22 december 1944 wordt hij echter gepakt en gevangengenomen door de Sicherheitsdienst (SD). Met 'geluk en een gladde tong' overleeft hij vier maanden opsluiting in de gevangenis van Scheveningen en wordt hij bevrijd op 4 mei 1945. Na de capitulatie van nazi-Duitsland meldt hij zich voor de strijd tegen Japan. Hij is op 28 maart 2005 in Bergeijk overleden.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders