Antje Wiersma

Antje (Annie) Wiersma werd in 1908 in Den Haag geboren en werkte als onderwijzeres. In 1930 trouwde ze met Jan Molenaar, een gemeentewerker en actief lid van revolutionaire socialistische partijen. Samen kregen ze twee zoons. Jan en Annie waren politiek zeer betrokken, vooral binnen de Bond van Revolutionair Socialisten (BRS), die nauwe banden had met de Spaanse POUM, een linkse revolutionaire organisatie in Barcelona. In mei 1937 reisden Jan en Annie naar Barcelona, midden in de Spaanse Burgeroorlog, waar interne conflicten tussen linkse groepen escaleerden. Kort na hun aankomst werd de POUM verboden en werden zij gearresteerd op verdenking van spionage. Ze doorstonden zes weken gevangenis in erbarmelijke omstandigheden, zonder duidelijke aanklacht, en werden uiteindelijk zonder verklaring vrijgelaten en uitgewezen naar Frankrijk. Na hun terugkeer in Nederland zetten ze hun politieke strijd voort. Tijdens de Tweede Wereldoorlog waren ze actief in het verzet, onder andere bij de verspreiding van illegale bladen als Het Parool en Vrij Nederland. In 1941 werd Jan gearresteerd en uiteindelijk gedeporteerd naar concentratiekamp Buchenwald, waar hij in 1942 overleed door mishandeling en uitputting. Annie bleef actief in het verzet en bood onderdak aan Joodse onderduikers, waaronder Wim Polak, de latere wethouder van Amsterdam. Ze overleefde de oorlog samen met haar kinderen. Na de oorlog hertrouwde ze met Arie Treurniet en was ze betrokken bij het Humanistisch Verbond en Humanitas, waar ze diverse bestuursfuncties vervulde. In 1982, zeven jaar na haar overlijden, werd Annie Wiersma-Treurniet postuum erkend als Righteous Among the Nations vanwege haar moedige verzetswerk en hulp aan Joodse onderduikers tijdens de oorlog. Ook haar zus en zwager werden geëerd voor hun verzetsactiviteiten.

Bron: IISG | Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog (tekst ingekort met behulp van AI)