Helena Rens

Al van jongs af aan heeft Agneta Helena Julia Rens (1891), telg uit een geslacht van regenten, een sterk ontwikkeld gevoel voor rechtvaardigheid. Ze trouwt met Pieter Roeper Bosch, een handelsman die enige tijd in Japan heeft gewerkt en later advocaat werd, en krijgt drie kinderen: Taro (1915), Sophie (1917) en Eva (1919). Ze scheiden in 1932 en hij is voor de oorlog overleden. Helena kan zich er niet bij neerleggen dat Duitse troepen in mei 1940 in Nederland brutaal de macht grijpen. Ze ziet dit als een groot onrecht, waartegen ze in verzet wil komen. Ook haar zoon, Johan Willem Yoshitaro 'Taro' (26) en zijn twee zussen Eva (21) en Sophie (23) denken er zo over. Als militair vlieger weet Taro tijdens de vijandelijke inval met een lestoestel van Frankrijk naar het vrije Engeland te ontkomen. Daar sluit hij zich, als een van de eerste Nederlanders, aan bij de Britse luchtmacht om zo de strijd tegen de nazi’s voort te zetten. In Londen ontmoet Taro vrienden van vroeger, die eveneens naar Engeland zijn uitgeweken. Onder hen Erik Hazelhoff Roelfzema, die geheime operaties op het Scheveningse strand voorbereidt. Voor de oorlog had Erik een relatie met Taro’s oudste zus, Sophie, die eveneens in Leiden studeerde. Zodoende leert hij ook de andere gezinsleden kennen. Taro is verloofd met Sabine Zuur, die hij in het bezette Holland heeft moeten achterlaten. Helaas zal hij haar nooit terugzien; tijdens een missie boven Frankrijk wordt zijn Spitfire op 21 oktober 1941 door Duitse luchtafweer neergehaald. Taro overleeft dat niet. Of Hazelhoff Roelfzema in Londen met Taro heeft gesproken over zijn plan om - niet ver van de Scheveningse woning van diens moeder Helena Roeper Bosch de Leuvensestraat 70 - geheimagenten aan land te zetten en verzetsmensen op te halen, is niet bekend. Maar het moet voor Erik geruststellend zijn geweest te weten dat op zo korte afstand van het strand een gezin woont dat hij goed kent en dat volledig te vertrouwen is. In geval van nood kan Erik daar om hulp vragen. Na eerder Peter Tazelaar ’s nachts probleemloos op het strand te hebben afgezet, ziet Erik Hazelhoff Roelfzema op 9 december 1941 een poging om hetzelfde te doen met marconist Willem van der Reijden mislukken. In de branding bij Scheveningen kapseist de roeiboot die Willem naar de kust moet brengen, waarbij hij zijn zender kwijt raakt. Er moet zo snel mogelijk een veilig onderkomen voor de kletsnatte Van der Reijden worden gevonden. Op de pikdonkere boulevard wijst Hazelhoff Roelfzema hem de weg naar de Leuvensestraat. Daar laten Helena Roeper Bosch en haar jongste dochter Eva, die nog thuis woont, de doorweekte marconist binnen en geven hem droge kleren. Later verschaffen zij ook Tazelaar onderdak; deze is dan al enige tijd als geheim agent in bezet Nederland actief. Om redenen van veiligheid wisselt hij regelmatig van adres. Ook andere verzetsmensen, die terugkeren van de geheime operaties op het Scheveningse strand, mogen desgewenst in de woning schuilen. Afgesproken is dat zij daarvoor eerst hun handen door een luikje bij de voordeur moeten steken; de zilte zeelucht waarnaar ze ruiken is het bewijs dat zij bonafide zijn en kunnen worden binnengelaten! Ook als zich geen geheime operaties meer op het nabijgelegen strand afspelen, blijven Helena en haar dochters betrokken bij het verzet. Zo bieden zij onder meer hulp aan vervolgde Joden, wordt spionagemateriaal verborgen gehouden en worden er wapens gesmokkeld. Eva loopt bij deze activiteiten tegen de lamp en wordt een jaar lang door de Duitse politie gevangen gehouden. Met steun van haar welgestelde familie weet Helena haar dochter vrij te kopen, waarna Eva meteen onderduikt. Helena blijft zelf uit handen van de Sicherheitspolizei. Op 5 mei 1945 mag ze eindelijk het moment meemaken waarnaar zij zo intens heeft verlangd; het verslagen Duitse leger geeft zich over. In de angstige oorlogsjaren heeft zij naast verdriet ook het geluk gekend van het sluiten van hechte vriendschappen. Met Peter Tazelaar, die naar Engeland had weten te ontkomen en tenslotte als adjudant van de koningin weer in Nederland was teruggekeerd, onderhoudt zij een warme band. Als hij trouwt met Sabine Zuur, de vroegere verloofde van haar omgekomen zoon Taro, en het stel nog geen woonruimte heeft, kunnen zij bij haar in de Leuvensestraat terecht. Als dank voor alles wat zij en haar gezin voor hen hebben betekend, geven Tazelaar en zijn echtgenote in 1947 hun eerste baby - een meisje - de naam Eva; naar Helena’s jongste dochter. Helena Roeper Bosch overlijdt op 27 september 1962. Haar dappere dochters overleven de oorlog eveneens en treden elk twee maal in het huwelijk. Met Johannes van Hilten, gedecoreerd met het Verzetsherdenkingskruis, krijgt Sophie een dochter en een zoon. Zelf wordt zij een gerenommeerd kinderarts. In haar geliefde Scheveningen overlijdt zij op 2 juni 1996. Eva verhuist met haar eerste echtgenoot naar Zuid-Afrika en schenkt daar het leven aan twee dochters. Later hertrouwt ze met een inwoner van hetzelfde land, waar zij op zeer hoge leeftijd in 2016 ontslaapt. Taro Roeper Bosch is eerst in Frankrijk begraven, maar kreeg uiteindelijk een laatste rustplaats in Den Haag; zijn korte leven kende slechts 26 lentes.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders