Lambertus Lugtmeier

Michel Leo Hes en zijn vrouw Ilse zaten in Sneek ondergedoken tot ze in juli 1944 gedwongen waren om naar een ander schuiladres te verhuizen. Nadat ze contact hadden opgenomen met het verzet, kregen ze de opdracht om op 'Bertus' te wachten, die hen zou ophalen en naar een nieuw adres zou brengen. Lambertus Lugtmeyer haalde hen op en nam ze mee naar het nabijgelegen Loënga. De Lugtmeyers kwamen oorspronkelijk uit Arnhem. Daar waren zij getuige geweest van de vervolging en deportatie van de joden, waarna Bertus had besloten zich bij het verzet aan te sluiten en de joden te behoeden voor het wrede lot dat de nazi's hun hadden toebedacht. - In 1942 hadden Bertus en Trijntje zes joodse kinderen bij hun ouders opgehaald en in huis verborgen gehouden, terwijl zij zelf al vier kinderen hadden. Met een bijdrage van 100 gulden van het verzet lukte het ze het gehele gezin te onderhouden, vaak met levensmiddelen die ze kochten op de zwarte markt. Helaas hebben niet alle personen over wie zij zich hadden ontfermd, de oorlog overleefd. - In maart 1943 moest Bertus zijn huis ontvluchten nadat hij erachter was gekomen dat een medeverzetsstrijder was verhoord en gemarteld en zijn naam had losgelaten. Eerst vluchtte Bertus naar Steenwijk en drie weken later verhuisde hij onder een vermomming naar Sneek. In Sneek nam hij weer contact op met het verzet aldaar en zette zijn activiteiten voort. Hij hielp joden uit Amsterdam, Nijmegen en Arnhem bij het onderduiken in Friesland. De grootste groep die hij ooit begeleidde bestond uit negen personen. - In juli 1944 werd hij de leider van de LO-KP in Heerenveen. In zijn nieuwe hoedanigheid was hij betrokken bij aanvallen op Duitse doelwitten en zelfs op een Duitse officier. Andere activiteiten bestonden uit het verzamelen van wapens voor de NBS. Toen Bertus na verloop van tijd zijn eigen huis onveilig achtte voor onderduikers, zorgde hij ervoor dat ze op een naburige boerderij terecht konden. - Op 9 januari 1945 deden de Duitsers een inval in het huis van Bertus en arresteerden zijn zwangere vrouw. In de schietpartij die erop volgde, verwondde Bertus een Nederlandse soldaat en raakte hij zelf gewond en kwam in een ziekenhuisboeg van een gevangenis terecht. Zowel Bertus als zijn vrouw werden mishandeld, maar overleefden het. In april 1945 werden zij bevrijd en herenigd. - In totaal heeft Bertus ruim 30 joden gered, onder wie Abraham Locker en zijn vrouw, die op 2 juni 1944 bij de Lugtmeyers aankwamen uit Beverwijk, en tot het eind van dat jaar bleven. - In haar getuigenis aan Yad Vashem beschreef Ilse Hes de Lugtmeyers als volgt:'Gul, onverschrokken, moedig… zij gaven ons gedurende verscheidene maanden onderdak, zonder zich te bekommeren om de financiële consequenties, en ze deelden hun maaltijden met ons. Wij voelden ons een deel van de familie.' -Op 17 oktober 1974 werden Lambertus Lugtmeyer en zijn vrouw Trijntje Lugtmeyer-Wiersma door Yad Vashem erkend als Rechtvaardigen onder de Volkeren. -Literatuur - Wijbenga, Pieter, Bezettingstijd in Friesland. Leeuwarden 1975, deel III, p.206.

Bron: Een Laatste Saluut