Gerard Pakker

PAKKER (Gerard), geboren te Rotterdam op 6 maart 1926. Hij woont in 1944 met het ouderlijk gezin in de Rotterdamse wijk Liskwartier, op het adres Rodenrijschestraat 90a. Bij de razzia van 11 november 1944 wordt Gerard opgepakt, hij is dan 18 jaar. Via het ziekenhuis aan de Bergweg moet hij naar de uitspanning Lommerrijk, waarna hij moet overnachten in de tramremise Hillegersberg. Hoewel hij het zelf iets anders beschrijft, is het aannemelijk dat hij lopend wordt weggevoerd: via Gouda naar Waddinxveen (overnachting in de kale Dobbelmanfabriek), Utrecht (overnachting in Tivoli) en vervolgens naar Kamp Amersfoort, waar hij een week achter prikkeldraad moeten wachten op een trein. Rond 20 november 1944 is een trein, met kapotte ruiten, beschikbaar. ’s Nachts is Gerard doodsbang dat de trein beschoten zal worden door de overvliegende geallieerden. Na aankomst in Essen moeten de mannen in het duister nog een uur “struikelen en strompelen” en bereiken dan Lager Glückauf in de wijk Schonnebeck. Daar aangekomen moeten de mannen vanwege luchtalarm al snel de schuilkelder in. Dat deze situatie zich continue zal aandienen, zal later blijken. Gerard moet, voorzien van een loodzwaar pikhouweel, in een kolenmijn werken. Later moet hij bomen doorzagen en tenslotte moet hij in de Tiefbau kapotte rioleringen herstellen bij 20o vorst, tijdens sneeuwstormen, zonder handschoenen en met kaplaarzen in het ijskoude water. Op een dag in januari 1945 vraagt een SS-officier of de mannen in het Lager voor Duitsland tegen het bolsjewisme willen vechten, maar niemand wil. Een dag later komt de wraak: in veewagons worden de mannen op transport gezet naar het front bij Emmerik. Ze worden ondergebracht in het beruchte kamp Rees, waar ze een afgrijselijke tijd hebben, met name wanneer het kamp ’s nachts door de Engelsen gebombardeerd wordt en de tent, waarin de mannen slapen, wordt doorzeefd. Gerard kruipt door het oog van de naald, maar van de Rotterdammer naast hem wordt door een scherf diens halve hoofd weggeslagen. Wanneer de ochtend aanbreekt moeten de mannen “gewoon” gaan werken aan de loopgraven en dan doen de Amerikanen het bombardement nog eens over, maar dan met fosfor. Onder dekking van de loopgaven zet Gerard het op een lopen, waarbij hij nog onder vuur wordt genomen door een Jabo. Na een dag door geïnundeerd gebied te hebben gestrompeld, bereikt hij het Nederlandse plaatsje Megchelen. Daar wordt hij opgevangen, maar vanwege een tegenover wonende SS’er, kan hij niet lang op het opvangadres blijven. Onder begeleiding van de ondergrondse begint Gerard aan een veertiendaagse tocht naar huis, waarbij het eerst van boerderij naar boerderij gaat. In Zutphen kan hij een trein naar Utrecht nemen, een kolentransport met open wagons. Mannen, vrouwen en kinderen mogen op de kolen zitten en vormen zo voor de Duitsers een menselijk schild tegen de overvliegende Engelsen. Die vliegen zo laag, dat Gerard de piloot van een Spitfire goed kan zien. Maar die schiet niet. In Utrecht wordt Gerard opgevangen in een klooster, waar hij voor het eerst in vier maanden schone kleren kan aantrekken. Hij wil snel naar Rotterdam, want op 2 maart is zijn broer jarig en bovendien heeft hij een baal rogge bij zich, en die kan de familie goed gebruiken. Met een vrachtauto kan hij meerijden tot Gouda, daarna moet hij lopen en ’s avonds om 20:00 uur is hij nog net op tijd voor het laatste pontje over de Rotte. Na vier maanden is hij weer thuis, maar hij moet nog twee maanden hongerwinter meemaken. Wanneer Rotterdam wordt bevrijd is Gerard lichamelijk hersteld, maar geestelijk nog kapot. In 1985 is hij één van rond de 150.000 Nederlanders die de psychische last van de oorlog nog met zich dragen.

Bron: Stadsarchief Rotterdam