Mattheus Zonneveld

ZONNEVELD (Mattheus, roepnaam Theo), geboren te Rotterdam op 3 februari 1925. Zijn vader overlijdt in april 1939 aan hartfalen met onderliggende ziekten. Theo woont met zijn moeder, broers en twee zussen in de Rotterdamse wijk het Nieuwe Westen, op het (niet meer bestaande) adres Schelfstraat 16c. In het kader van de werkverschaffing vertrekt hij in 1943 naar de Noordoostpolder, waar hij in Emst moet werken. Wanneer hij hoort dat de Duitsers mannen gaan oppakken voor werk in Duitsland, gaat hij via Urk en Amsterdam terug naar Rotterdam. Maar ook daar is hij niet veilig. Bij de razzia van 11 november 1944 wordt Theo, samen met zijn twee oudere broers Gerard en Koos, opgepakt, hij is dan 19 jaar. Hun moeder vertelt dat ze wel kunnen gaan, dat komt goed uit met de voedselvoorziening. De broers moeten naar het in aanbouw zijnde Belastingkantoor aan de Puntegaalstraat, dat dienstdoet als verzamelplaats. Vervolgens moeten ze lopend naar Station D.P. en worden ze met een goederentrein weggevoerd: via Den Haag, Haarlem, Amsterdam en Amersfoort naar Ermelo. Hier moeten zij en de andere mannen in de Immanuelkerk schuilen, ze krijgen er gortepap. De volgende dag gaat het transport in één ruk door naar Essen en vervolgens naar München. Om bij elkaar te blijven geven de broers op dat zij allen meubelmaker zijn, maar naar eigen zeggen kan Theo nog geen spijker recht slaan. Met de auto worden zij naar Augsburg gebracht, dat op zo’n 80 km ten noordwesten van München ligt. Daar vernemen ze de volgende dag, op 21 november 1944, dat München ’s nachts is gebombardeerd. In Augsburg worden de mannen ondergebracht in het Reichsbahnlager aan de Wartenburgerstraße 12, een omgebouwde herberg, dichtbij de Messerschmittfabriek. Het Lager is groot en vies. Voor meubelmakers blijkt er geen werk te zijn en zo doet Theo een hele tijd niets. Zijn broers maken in die tijd speelgoed, om te ruilen tegen eten. Over het eten, waarvoor de mannen zelf moeten zorgen, hebben de broers geen klagen. In januari 1945 wordt Theo tewerkgesteld in een fabriek waar voor vrachtauto’s hout, als brandstof, klein gemaakt wordt. In Augsburg en Regensburg maakt Theo verschillende bombardementen van dichtbij mee, maar hij komt er zonder kleerscheuren vanaf. In april 1945 wordt hij bevrijd door de Canadezen. Daarna slaan de bevrijde mannen aan het plunderen. In mei 1945 keert hij met de trein huiswaarts, via Maastricht naar Rotterdam, waar hij nog mee kan doen aan de bevrijdingsfeesten. Hij gaat werken als boekhouder, maar moet begin 1946 in Nederland zijn militaire dienstplicht vervullen. Na negen maanden zit de diensttijd erop en voor de Bescherming Bevolking wordt hij afgekeurd. Daarna trouwt hij. Op 28 november 2018 overlijdt Theo in Rotterdam, 93 jaar oud.

Bron: Stadsarchief Rotterdam