Jacobus Verboven

Jacob Verboven, geboren in Tilburg in een katholiek arbeidersgezin met acht kinderen, verliet op jonge leeftijd de school om te gaan werken in de textiel- en limonadefabrieken van zijn stad. Door de anti-Duitse propaganda in katholieke bladen ontwikkelde hij een anti-fascistische overtuiging, wat hem in 1937 deed besluiten naar Spanje te vertrekken om deel te nemen aan de Spaanse Burgeroorlog. Samen met stadsgenoot Joseph Doedee reisde hij via Parijs naar Spanje, waar hij zich aansloot bij de Internationale Brigades. Op 2 april 1938 werd Verboven gevangen genomen bij Cadina en belandde hij in verschillende krijgsgevangenenkampen, waaronder Belchite, San Pedro de Cardeña en uiteindelijk Miranda de Ebro. Het leven in deze kampen was zwaar, met slechte hygiëne, weinig voedsel en minimale medische zorg. De Nederlandse regering zette zich aanvankelijk weinig in voor de vrijlating van de Nederlandse interbrigadisten, mede door politieke tegenstellingen en Spaanse tegenwerking. Pas na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog veranderde de houding, hoewel Spanje onder Duitse druk stond om de gevangenen niet vrij te laten. In juli 1942 werd Verboven, onder een andere naam, vrijgelaten en via een lange reis per boot naar Canada gebracht, waar hij zich aansloot bij de Prinses Irene Brigade. Hij wilde graag bij de Royal Air Force vliegen, maar diende uiteindelijk als grondwerktuigkundige en bereikte de rang van korporaal. Begin 1943 kwam hij naar Engeland, waar zijn politieke loyaliteit werd onderzocht. Na de oorlog kreeg hij in 1946 zijn Nederlanderschap terug. In 1947 trouwde hij in Tilburg en emigreerde in 1953 naar Canada, maar keerde twee jaar later terug. Hij wilde opnieuw bij de Koninklijke Luchtmacht dienen en werd door de BVD als “avonturier” beoordeeld, omdat hij niet als communist had deelgenomen aan de Spaanse Burgeroorlog. Jacob Verboven overleed in 2000 in zijn geboorteplaats.

Bron: IISG | Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog (tekst ingekort met behulp van AI)