Johannes Helgers

HELGERS (Johannes, roepnaam Joop, bijnaam Quax), geboren te Rotterdam op 28 oktober 1916. Hij woont in 1944 met het ouderlijk gezin in de Rotterdamse wijk Bergpolder, op het adres Heemskerkstraat 65a. Bij de razzia van 11 november 1944 wordt Joop opgepakt, hij is dan net 28 jaar en onderwijzer Buitengewoon Lager Onderwijs. Vanaf de Bergschelaan moet Joop met een groep mannen naar verzamelplaats Nenijto. De groep wordt naar leeftijd gesplitst en na uren in de regen te hebben gestaan, wordt de groep van Joop lopend weggevoerd. Via onder andere de Walenburgerweg, de Bergweg en de Zwart Janstraat, moeten de mannen naar Gouda, waar zij in een kerk overnachten. De volgende dag gaat de voettocht verder en er zijn al veel uitvallers. Gewonde en bewusteloos geraakte mannen worden weggevoerd met boerenwagens. De tocht is zwaar en langer dan noodzakelijk; de Duitsers kennen de weg niet goed, waardoor de mannen een paar keer moeten omlopen. Via Woerden, geïnundeerd gebied en een overnachting in Kamp Amersfoort, bereiken de uitgeputte mannen Ede, waar zij worden ondergebracht in tochtige schuur. De dagen erna moeten de mannen twee uur lopen om hun werkplek in de bossen van Wolfheze te bereiken, waar nog de duidelijke sporen van recente hevige gevechten zichtbaar zijn. Na een paar dagen verhuizen de mannen naar het zwaar geteisterde en geheel verlaten Wolfheze. Hun onderkomen is heel belabberd door het ontbreken van verlichting, verwarming, water en een WC. De mannen moeten loopgraven maken van 1.80m diep, maar er wordt niet veel gewerkt. Omdat Joop onderwijzer is, wordt hij door een Duitser aangewezen als ploegbaas. Joop is een grappenmaker en wanneer hij een beetje dolt met een Duitser, hebben de mannen van zijn ploeg de grootste lol. Die mannen vinden dat Joop, vanwege zijn vliegerskapje en zijn eigenwijze wipneus, frappant veel lijk op Heinz Rühmann uit Quax, de Brokkenpiloot. En zo wordt “Quax” zijn bijnaam. Als ploegbaas onderhoudt Joop goede relaties met de vooraanstaande Duitsers en maakt hij zich verdienstelijk met het uitdelen van eten, wanneer de zijn ploeg terugkomt van het werk. Vermoedelijk bereikt Joop in mei/juni 1945 veilig Rotterdam.

Bron: Stadsarchief Rotterdam