Tette Meines

Toen de oorlog uitbrak werkte Tette (Ted) Meines, geboren in Huizum, als onderwijsinspecteur in Leeuwarden. In deze hoedanigheid kon Ted clandestiene boodschappen voor de OD en de LO verspeiden en persoonsbewijzen, rantsoenkaarten en inschrijvingskaarten organiseren. In april 1943 werd Ted opgeroepen om dwangarbeid te verrichten in Duitsland. Om daaraan te ontsnappen ging hij onderduiken bij boer Grijpma in Minnertsga (Friesland). Hoewel Ted daar goed werd verzorgd, kon hij er niet doorgaan met zijn verzetswerk. Hij was dan ook zeer verheugd toen zijn zuster Hieke, die verloofd was met Piet Vermeer*, hem vroeg zich aan te sluiten bij NV-groep*. Van de NV kreeg Ted een persoonsbewijs op naam van Josephus Alphonsus Meex, geboren in Hulsberg (Limburg). - Begin november 1943 begon Ted in Limburg met kinderen te werken. Kort nadat hij daar aangekomen was, hoorde hij dat er een razzia op stapel stond in de dorpen Brunssum, Treebeek en Hoensbroek. Onmiddellijk werden alle joodse kinderen uit deze plaatsen overgebracht naar een openluchtbad op de Brunssummerheide. Enkele dagen later werden de kinderen verhuisd naar een grot in Brunssum, het grote pompstation van de Nationale Mijnen en naar een schuilplaats in een protestantse kerk in Hoensbroek. - Ted speelde een belangrijke rol bij het verhuizen en verbergen van de kinderen. Bovendien is hij geruime tijd in de grot gebleven om op de daar verborgen kinderen te passen. Van tijd tot tijd ging hij een luchtje scheppen, en op een keer, toen hij vlak nadat de spertijd was ingegaan even naar buiten liep, werd hij opgepakt. Ted werd vastgehouden tot Truus Vermeer sr.* tussenbeide kwam en gedaan kreeg dat hij de volgende dag weer op vrije voeten werd gesteld. Desondanks was het voor hem niet langer veilig om in Limburg te blijven. Bijgevolg begon hij onderduikadressen te zoeken in Zaltbommel, waar hij connecties had, onder meer zijn vriend Jan van de Boomgaard, een zoon van de inspecteur van politie in Leerdam. - Ted en Jan gingen samenwerken in de Betuwe. - Ondanks de hulp die zij kregen van de dominee van Rossum, C. de Jong, kregen zij weinig voor elkaar. Veel mensen in die omgeving waren te bang om joodse kinderen in huis te nemen omdat hun uiterlijk zo afwijkend was van de mensen in hun eigen streek. Na voortdurend aandringen slaagden zij erin een paar dozijn joodse kinderen in de streek onder te brengen. Truus Vermeer jr.* heeft de meesten erheen gebracht. - Onder de kinderen die in de Betuwe ondergebracht werden, bevond zich de zevenjarige Ada Moscoviter. Zij was samen met haar jongere broertje en zusje uit de crèche in Amsterdam gesmokkeld en naar Limburg gebracht. In januari 1944 verhuisden Ted en Jan haar naar de familie Van Breugel* in Leerdam. Zij voorzagen haar maandelijks van rantsoenbonnen en zagen er op toe dat zij lichamelijk en geestelijke gezond bleef. - In april 1944 verplaatsten Ted en Jan hun werkgebied naar Oost-Twente. Ted dook onder bij slager Vogel in Enschede, van wie hij tevens een lange lijst van mensen ontving die bereid waren om joodse kinderen in huis te nemen. In die periode ontvingen Ted en Jan opdrachten van NV-leider Jaap Musch*, die in Nijverdal verbleef. In mei 1944 is Jan daar weggegaan om in en rond het dorpje Nuth in Limburg op zoek te gaan naar onderduikadressen. - Na de slag om Arnhem realiseerde Ted zich dat hij afgesneden was van de rest van de NV, en al spoedig kon hij geen rantsoenkaarten meer krijgen. Van zijn moeder in Huizum hoorde hij dat het veilig was om naar huis terug te keren. Dat deed hij, en vanaf oktober stopte hij zijn medewerking aan de NV en concentreerde hij zich op gewapend verzet in zijn geboortestreek. - Alle joodse kinderen over wie Ted zich tijdens de oorlog heeft ontfermd, hebben het overleefd. -Op 6 juli 1992 werd Tette Meines door Yad Vashem erkend als Rechtvaardige onder de Volkeren. -Literatuur - Flim, Bert Jan, Omdat hun hart sprak. Kampen 1996

Bron: Een Laatste Saluut