Willem Frederik Retz

RETZ (Willem Frederik), geboren te Velsen op 29 juni 1905. Hij trouwt in 1931 in Velsen en verhuist eind 1936 met zijn gezin van Amsterdam naar Rotterdam. In 1944 woont het gezin daar in de wijk Spangen, op het adres Van Lennepstraat 55a. Bij de razzia van 10 november 1944 wordt Willem opgepakt, hij is dan 39 jaar en expeditieknecht. Vermoedelijk wordt Willem op dezelfde wijze weggevoerd als zijn straat- en buurtgenoten Bas Wink en Jan Middelham en dit betekent het volgende. Vanaf de verzamelplaats, mogelijk bij de Lekhaven, moet Willem lopend naar Delft, in colonne en geflankeerd door soldaten met geweer in de aanslag. In het gebouw van de TH krijgt hij rode kool en vervolgens moet hij door verduisterd Delft naar het station. Uit protest zingen de mannen onderweg de liederen “Ik heb u lief mijn Nederland” en “Waar de blanke top der duinen”. In de nacht van 10 op 11 november 1944 vertrekt de trein. Willem zit met 45 mannen in een goederenwagon die van buiten wordt afgegrendeld. De wagon is van het type “punaise”, met in het midden een opening, die de mannen als toilet gebruiken. Via onder andere Amsterdam, Zwolle en Münster komen de mannen in de ochtend van 15 november 1944 aan in Rheine. De mannen krijgen tot taak zoveel mogelijk bombardementsschade te verhelpen, in het slechtste geval houdt dit ook in de berging van lijken. Voor de spoorwegen moeten werkzaamheden worden verricht in de buurt van de reparatieloods voor locomotieven. Deze loods wordt veelvuldig beschoten en het is een paar keer een dubbeltje op z’n kant voor de mannen. Tot begin februari 1945 zijn de (weers)omstandigheden bar en boos: sneeuw, kou en honger. Wanneer op 1 februari 1945 plotseling de dooi invalt, krijgen de mannen te maken met een vlooien- en luizenplaag. In maart 1945 struinen de mannen het platteland af en vragen bij boerderijen om brood en nachtenlang zien zij een terugtrekkend, verslagen leger. De mannen krijgen het bevel om naar Noord-Duitsland te lopen, maar dit negeren zij en wachten in de kalkgroeven bij Rheine de komst van de geallieerde troepen af. Op 1 april 1945 is dat het geval. Na omzwervingen worden de mannen naar Bocholt vervoerd en vandaaruit naar Eindhoven. Daar raken Willem en zijn goede vriend Jan Middelham uit elkaar kwijt. Willem wordt ondergebracht bij particulieren in Waalre. Pas eind mei 1945 komen de mannen, met behulp van hun vrouwen, achter elkaars adressen en schrijven zij elkaar. Vermoedelijk bereikt Willem begin juni 1945 veilig Rotterdam. Daar overlijdt hij op 8 juni 1992, 86 jaar oud.

Bron: Stadsarchief Rotterdam