Pieter Roelof Gerbrands

Ook bekend als: Piet

Pieter Roelof Gerbrands is op 7 juli 1919 in Menado (Celebes) geboren). Als de oorlog uitbreekt, woont hij aan de Lorentzkade 45 in Leiden. Tijdens de inval van het Duitse leger in Nederland is hij als buitengewoon dienstplichtige militair actief in Limburg. In 1941 gaat hij indologie studeren. Nadat hij op 12 september 1941 is geslaagd voor zijn eindexamen beraamt hij samen met zijn vriend Arnout Bergmann een plan om naar Engeland te gaan. Op 21 december vertrekken ze, via België, Frankrijk, Spanje en Portugal bereiken ze per schip de Verenigde Staten. Vandaar reizen ze door naar Canada. Daar krijgen ze een vliegopleiding en eind oktober 1942 vertrekt hij in een groep naar Engeland. Daar komen ze op 17 december aan. In Londen wordt Pieter opgeleid tot agent bij Bureau Inlichtingen (BI), dat nauw samenwerkt met de Engelse geheime dienst. Na zijn opleiding tot radiotelegrafist wordt hij samen met Bergmann in de nacht van 23 op 24 maart 1943 boven bezet Nederland gedropt. Ze moeten een koeriers- en ontsnappingslijn over de Pyreneeën tot stand brengen. Spionageberichten die op microfilm zijn vastgelegd dienen langs deze route bij het Nederlandse consulaat in Madrid te worden afgeleverd. Ze vertrekken op 23 maart in een vrachtvliegtuig van de RAF. Om 23.00 uur naderen ze de kust van noord-west Friesland. Er is dikke mist. De piloot kan het doel niet zien en wijzigt de koers bij de Afsluitdijk, ze gaan richting Noord-Holland. In de omgeving van de Afsluitdijk wordt het toestel door Duits afweergeschut onder vuur genomen. Aan boord zijn enkele zakken sabotagemateriaal. Deze worden boven Limmen afgeworpen. Vervolgens wijzigt het toestel zijn koers weer naar Friesland. De machine is echter aan bakboordzijde getroffen. Er ontstaat brand door kortsluiting. Het boordpersoneel probeert de vlammen met brandblussers te doven, maar het toestel wordt door een Duitse nachtjager aangevallen. Een voltreffer maakt de machine onbestuurbaar. In steile duikvlucht valt de bommenwerper in het IJsselmeer. Gerbrands raakt door de klap even buiten bewustzijn en Nout Bergmann is door een kogel van de nachtjager dodelijk getroffen. Ter hoogte van Enkhuizen maakt het toestel op het IJsselmeer een noodlanding en blijft drijven. De zevenkoppige Engelse bemanning en Gerbrands kruipen door het noodluik van het toestel naar buiten. Het levenloze lichaam van Bergmann laten ze in het toestel achter. In een rubberen reddingsboot brengen de mannen zich in veiligheid. Onderweg ontdoet Gerbrands zich van zijn parachute en werpt zijn bagage en uitrusting overboord. Enkele kilometers voor de kust komt ook daar de mist opzetten. De mannen in het bootje kunnen zich niet oriënteren en dobberen hulpeloos op de golven. Tegen de ochtend wordt de reddingsboot door een stuurman van een vrachtschip van de Stanfrieslijn opgemerkt. Ter hoogte van Enkhuizen worden ze aan land gezet en aan de politie en later aan de Sicherheitsdienst (SD) overgeleverd. Gerbrands ziet echter kans om te ontsnappen. Politie-inspecteur K.C.H. de Pous, leider van de spionagegroep Albrecht in Rotterdam, helpt hem aan een onderduikadres in Den Haag. Tijdens zijn contacten gebruikt hij de schuilnaam Piet J.A. Maartens. De SD probeert vergeefs Gerbrands op het spoor te komen. Na het opzetten van de ontsnappingslijn volbrengt Gerbrands met enkele andere Nederlanders in september 1943 de zware voettocht door de Pyreneeën. Aan de Spaanse zijde van de Pyreneeën wordt de groep door leden van de Guardia Civil opgewacht. Een Spaanse onderofficier van de Guardia Civil sommeert Gerbrands te blijven staan. Gerbrands negeert het teken, waarna op hem wordt geschoten. Gewond wordt hij naar het ziekenhuis afgevoerd. De maand december 1943 brengt hij in een vluchtelingenkamp door. Zijn microfotofilms heeft hij nog. Op 6 december 1943 lukt het majoor Jan Marginus Somer van Bureau Inlichtingen om Gerbrands uit het kamp vrij te krijgen en mee naar Engeland te nemen. Daar wordt hij, in de rang van tweede luitenant, tewerkgesteld als instructeur bij de agentenopleiding. Vanaf september 1944 maakt hij zich verdienstelijk als operator in verkenningsvliegtuigen van de RAF. Piet Gerbrands is op 11 september 1999 in Voorburg overleden.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders

Pieter Roelof Gerbrands (Manado (Celebes, Nederlands-Indië), 7 juli 1919 – Voorburg, 11 september 1999) was een Engelandvaarder. Toen hij in Engeland aankwam werd hij door het Bureau Inlichtingen (BI) opgeleid tot geheim agent en boven Nederland gedropt. Het vliegtuig werd echter neergeschoten en stortte neer in het IJsselmeer. Gerbrands wist te ontkomen en zijn opdracht uit te voeren. Hierna vertrok hij opnieuw naar Engeland.

Bron: Stichting WO2Net | Oorlogsbronnen.nl