Jacobus Antonius Franciscus Brouwers

Ook bekend als: Sjaak

Jacobus (Sjaak) Antonius Franciscus Brouwers is op 28 september 1923 in Den Haag geboren als zoon van Franciscus Wilhelminus Brouwers, handelsreiziger uit 's-Hertogenbosch en Adriana Maria Christina van Gils uit Breda. Zijn vader is weduwnaar en heeft uit een eerder huwelijk al een dochter; met zijn ruim twintig jaar jongere tweede vrouw krijgt hij naast Sjaak nog zeven kinderen. Het gezin woont in Den Haag maar wordt tijdens de Tweede Wereldoorlog na evacuatie uit de kuststrook met de jongste kinderen in Gilze ondergebracht, aan de Lange Wagenstraat 20. Na de bevrijding keert het gezin terug naar Den Haag. Op 23 maart 1941 doet Brouwers, zeventien jaar oud, een eerste poging om als Engelandvaarder Engeland te bereiken. Na arrestatie in België wordt hij wegens zijn jeugdige leeftijd teruggestuurd en korte tijd vastgezet in Maastricht en Den Haag. Hij onderneemt vervolgens meerdere nieuwe vluchtpogingen, ondermeer via Frankrijk en Zwitserland. In Zwitserland raakt hij na contact met Britse vertegenwoordigers in conflict met het neutraliteitsrecht en wordt hij geïnterneerd, onder andere in het werkkamp Cossonay bij Lausanne. Vanuit die omgeving komt hij in contact met personen en routes die later onder de noemer "Zwitserse Weg" bekend worden. In 1942 en 1943 is hij enige tijd actief als passeur binnen een ontsnappingslijn en begeleidt hij mensen en documenten op delen van het traject tussen België, Frankrijk en de Zwitserse grens, onder de schuilnaam "Viechard". Arrestaties, ziekte en bedreigingen binnen het netwerk leiden ertoe dat hij met dit werk ophoudt. In 1943 bereikt Sjaak Brouwers via de Pyreneeën Spanje, wordt daar geïnterneerd en komt uiteindelijk in Portugal terecht. Na aanvullend onderzoek door geallieerde instanties kan hij doorreizen en arriveert hij op 16 oktober 1943 in Engeland, ruim tweeënhalf jaar na zijn eerste poging. Na verhoren wordt hij geschikt bevonden voor dienst bij de Koninklijke Marine en opgeleid tot korporaal-vliegtuigschutter. In Canada behaalt hij zijn militair brevet, uitgereikt door prinses Juliana. Vervolgens wordt hij binnen de Royal Air Force ingedeeld bij het 320 (Dutch) Squadron. Op 29 juli 1844 keert Sjaak, twintig jaar oud, niet terug van een vlucht met een Mitchell-bommenwerper naar Frankrijk. Hij is neergeschoten bij de rivier de Laize bij Garnetot tijdens een aanval op een luchtafweerbatterij. Hij wordt aanvankelijk begraven op het Engelse kerkhof in Banneville (Calvados) en in 1960 herbegravenop het militair ereveld Grebbeberg in Rhenen, graf 8-30. B

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders