Franciscus (Frans) van den Ende

ENDE van den (Franciscus, roepnaam Frans), geboren te Rotterdam op 14 augustus 1909. Hij trouwt in 1931 en woont dan in de Eleanorastraat, waar hij ook geboren is, in de Rotterdamse wijk Kralingen-Oost. Bij het bombardement van 14 mei 1940 gaat deze straat geheel verloren. In 1944 gaan Frans en zijn vrouw uit elkaar (de officiële echtscheiding volgt in 1945) en dan woont Frans in de Rotterdamse wijk het Oude Noorden, op het adres Bergstraat 50. Bij de razzia van 11 november 1944 wordt Frans opgepakt, hij is dan 35 jaar en expeditieknecht. Vermoedelijk wordt hij per trein weggevoerd naar het Duitse Lingen, waar hij wordt ondergebracht in Wachendorf. Met een deel van de gearriveerde mannen wordt Frans ondergebracht in een schoolgebouw, Kamer II. In het veengebied moeten de mannen werken aan de aanleg van de “Emsstellung”, een systeem van antitankgrachten ten westen van de Eems. Door het slechte winterweer vorderen de werkzaamheden langzaam. De mannen worden slecht behandeld door hun bewakers, hun huisvesting is ontoereikend en hun voedsel is slecht. Wanneer het front nadert, rond eind maart 1945, wordt het kamp opgeheven en worden de meeste Rotterdammers naar Oost-Friesland overgebracht. Vermoedelijk bereikt Frans in juni 1945 veilig Rotterdam.

Bron: Stadsarchief Rotterdam