Kornelis (Kees) Marginus Santman

Ook bekend als: Kees

Cadet-vaandrig Kornelis (Kees) Marginus Santman is geboren op 11 juni 1919 te Coevorden. Rond 1 augustus 1936 gaat hij op de fiets vanuit Coevorden naar Berlijn om de Olympische spelen te bezoeken. Hij komt daar echter nooit aan; hij wordt halverwege Duitsland in elkaar geslagen door twee Nazi's en fietst terug naar Coevorden. In 1939 gaat hij studeren aan de KMA (Koninklijke Militaire Academie) in Breda met als legeronderdeel het K.N.I.L. (Koninklijk Nederlands Indisch Leger). Zijn jaargenoten zijn o.a. Scheltens, Van Ardenne, Nortier en Van der Zeep. Rond die tijd, in Breda, ontmoet hij zijn toekomstige vrouw. Dan, in 1941, verandert hij in zijn geboortestad Coevorden de tekst "Duitsland wint op alle fronten" in "Duitsland verliest op alle fronten" waarna hij Coevorden verlaat. Uiteindelijk verlaat hij Nederland op 2 december 1941 met Gerard Scheltens per trein vanuit Amsterdam terwijl met diezelfde trein vanuit Den Haag D.B.V. van Ardenne en H. van der Zeep vertrekken. Het plan is om via de Nifterik-route Engeland te bereiken. Het lukt ze om het neutrale Zwitserland te bereiken; op het laatst lopend door een halve meter sneeuw in het Juragebergte. Aangekomen in Zwitserland verblijven ze alle vier een paar dagen (13 december 1941) in de gevangenis van het chateau in Neuchâtel. Begin 1942 verblijven ze in het Kamp Cossonay aldaar: Ynze Beek, is de commandant van dit kamp. Midden 1942 mislukt een eerste poging om Spanje te bereiken; ze worden aangehouden in Frankrijk en voor de keuze gesteld: 1: naar een Frans concentratiekamp 2: tekenen voor het Franse Vreemdelingen legioen 3: terug naar Zwitserland Ze kiezen voor het laatste. Eind november 1942 vertrekt Kees opnieuw uit Zwitserland; deze keer met Felix Aussems, Dick van Ardenne en Harry van der Zeep. Kees weet rond de Kerstdagen van 1942 een kaartje vanuit Madrid naar Gerard Scheltens in Zwitserland te sturen. Tot maart 1943 verblijven ze in een pension in de Calle de Zorilla in Madrid. Daarna reizen ze per trein naar Vigo om vervolgens met het schip "Marques de Comillias" naar Jamaica te gaan, samen met Harry van der Zeep. Na een paar weken in het kamp van Jamaica te zijn geweest gaat het per vliegtuig (KLM) door naar Curaçao; Felix Aussems vliegt door naar Amerika; Kees reist door naar Suriname en treedt weer in dienst bij het K.N.I.L. Het is inmiddels medio 1943 en Kees is twee jaar onderweg. Vervolgens gaat hij via het Panamakanaal naar Australië en verblijft daar enige tijd (1944) in kamp Casino Brisbane. Rond 5 mei 1945 als Nederland al is bevrijd, landt hij op het eiland Tarakan (bij Borneo) en raakt betrokken bij gevechten tegen de Japanners. Onder leiding van Kees wordt gedurende de periode 7 tot 14 mei 1945 het nieuwe Japanse hoofdkwartier in Essie op Tarakan veroverd. Uiteindelijk komt hij terug in Nederland in 1946 met het cruiseschip "de Oranje" in Amsterdam. Zijn vrouw en vader varen ergens in een roeibootje door de haven om Kees te verwelkomen. Na bijna vijf jaar is de wereldreis afgelopen en is hij terug.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders