Bastiaan Wijnand Ganderheyden

Ook bekend als: Bas

Bastiaan Wijnand Ganderheijden is op 8 januari 1924 in Rotterdam geboren als jongste van 3 kinderen. Na het behalen van zijn eindexamen HBS-b aan de Christelijke HBS aan het Henegouwsche Plein werkt hij bij de Rotterdamse telefoondienst. Bij de PTT volgt hij een navigatiecursus, omdat hij zich aangetrokken voelt door de luchtvaart. Zijn broer Pieter werkt ook bij de PTT en wil al meteen na de capitulatie naar Engeland vertrekken. Hij stelt dat uit omdat hij geen Frans spreekt. Eind juni 1943 moeten de broers voor de Arbeitseinsatz in Duitsland gaan werken. Bas en Pieter besluiten samen naar Engeland te vertrekken. Gelukkig spreekt Bas wel Frans. Door een truc weten ze via Henk Lindemans, jongere broer van Chris (King Kong), voor 100 gulden verlofpapieren te verkrijgen voor de Organisation Todt. Daarin staat dat ze in Cherbourg werkzaam zijn voor de firma Latscha. Op 15 juli 1943 vertrekken ze met de trein, en begeleid door iemand die zich Vos noemt, naar Parijs. Ze vertrouwen Vos niet helemaal, en reizen samen verder. Vanuit Dijon lopen ze in tien dagen naar de Zwitsers-Franse grens. Daar worden ze door de Zwitsers onmiddellijk weer over de grens gezet. Ze blijven enkele weken vergeefs wachten op een passeur en besluiten dan maar zelf via Lyon, Nîmes en Montpellier richting Spanje te gaan. Zonder geld kunnen ze niet een gids huren om de Pyreneeën over te gaan. Een schaapherder maakt hen in de bergen wegwijs en zo ze bereiken Andorra. Van daaruit rijden ze per bus naar Spanje, waar ze worden gearresteerd door de Guardia Civil en waarna ze in diverse gevangenissen verblijven. Pas eind januari mogen ze met een groot konvooi Engelandvaarders via Madrid en Portugal naar Gibraltar. Op 16 maart 1944 komen Bas en Pieter Ganderheijden in Engeland aan. In Londen oordeelt de Politie Buitendienst dat Bas 'een aardige jongen, politiek betrouwbaar' is. Op 24 mei 1944 wordt hij gedetacheerd bij de Royal Air Force, die hem opleidt tot 'waarnemer'. Op 31 mei 1945 behaalt hij zijn brevet 'navigator and bomber' aan de opleidingsschool van de RAF in Jurby. De oorlog in Europa is dan al voorbij. Hij wordt instructeur bij de Waarnemerschool in Gilze-Rijen en trouwt met Engelandvaarder Marion Smit (1907-1972) en later met J 'Coosje' te Gussinklo. In 1987 wordt hij lid en eerste secretaris van Probus Enschede-Oost. In 2013 is hij verhuisd naar een serviceflat in Enschede. Daar is hij op 5 mei 2015 overleden. Hij is bij Marion Smit in Breda begraven.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders