Hermanus Willem van de Merbel

MERBEL van de (Hermanus Willem, roepnaam Harrij), geboren te Dinteloord en Prinsenland op 7 februari 1908. In oktober 1919 verhuist hij met zijn ouders naar Rotterdam. Daar trouwt hij in 1938 met een Duitse vrouw en sindsdien woont hij in de Rotterdamse wijk Feijenoord, op het adres Putschelaan 84a, naast de Duitse (schoon)ouders. Wanneer op 10 november 1944 daar de razzia plaatsvindt is Harrij 36 jaar oud en stoffeerder. Met drie jongere broers wordt Harrij opgepakt en het afscheid is niet zwaar, de broers denken snel weer terug te zijn in Rotterdam. In Stadion Feijenoord, de verzamelplaats, raken ze al snel éen broer (Nico/Niek) kwijt. Met zijn broers Jo en Wim komt Harrij in een rijnaak terecht, welke hen via Amsterdam en het IJsselmeer naar Kampen vervoerd. Vervolgens moeten ze naar Wezep. De trein die hen richting Bremen brengt, krijgt op 20 november 1944 een ongeluk bij Bad Zwischenahn. De broers blijven ongedeerd. Via enkele tussenstations komen de broers aan in Bahlum, zo’n 20 km ten zuiden van Bremen. Ze worden ingekwartierd bij boeren. Het is een rustige omgeving, de broers hebben het goed en het werk bij de boeren is goed te doen. Na korte tijd wordt Jo overgeplaatst naar een Lager in de buurt en moet aan het spoor werken. Op hun vrije dagen kunnen de broers elkaar bezoeken, maar wanneer Jo wordt overgeplaatst naar een O.T.-Lager waar hij maar 1 zondag in de 3 weken vrij is, worden de bezoeken minder. Geregeld schrijven de broers naar elkaar en ook naar hun ouders en naaste familie in Rotterdam. Hoewel niet alle post (even snel) aankomt weten de broers wel dat de situatie in Rotterdam nijpend is en ze maken zich zorgen over hun ouders en verdere familie. Op 25 januari 1945 schrijven Harrij en Wim aan hun jongste broer Jo, dat zij op hem wachten mocht het plotseling uit zijn met de oorlog. Wanneer de geallieerden medio april oprukken in de buurt van Bremen, moet Jo het Lager verlaten. De twee oudere broers wachten op Jo, maar die kan vanwege de aanwezige troepen en de verwachte strijd niet naar zijn broers toe. De 2 broers gaan tevergeefs op zoek naar Jo. Na een week moeten ook zij het gebied verlaten. Ze gaan naar Oldenzaal, waar zij 2 weken verblijven bij familie of een bekend stel. Op 11 mei 1945 vertrekken ze naar Rotterdam, waar ze met de nodige moeite (een lange voetreis vanaf Almelo) 2 dagen aankomen. Harrij ziet er beter uit dan toen hij werd opgepakt. Broer Jo volgt pas een maand later. Harrij overlijdt in Rotterdam op 15 april 1979, 71 jaar oud.

Bron: Stadsarchief Rotterdam