Johan Riebeek

RIEBEEK (Johan), geboren te Rotterdam op 14 januari 1924. Hij woont met het ouderlijk gezin in de Rotterdamse wijk Hillesluis, op het adres Schildstraat 36b. Wanneer op 10 november 1944 daar de razzia plaatsvindt is Johan 20 jaar oud en werkzaam bij Wilton-Fijenoord. Zijn ouders willen dat Johan zich verbergt, maar hij wil zijn familie niet in de problemen brengen en besluit mee te gaan. Bij het Feijenoord stadion ervaart hij de Duitse aanpak. Hij neemt niet snel genoeg z’n pet af voor een hoge officier en krijgt een paar klappen in zijn gezicht. In een rijnaak wordt hij via Amsterdam en het IJsselmeer naar Kampen weggevoerd. Daar maakt hij van heel dichtbij mee dat een Joodse man –die zijn ster niet wil afdoen- door een Duitse officier naar de waterkant wordt gesleurd en daar door het hoofd wordt geschoten en in het water wordt getrapt. De mannen die aan de grond genageld staan, worden in een veel te kleine paardenstal gepropt, waar licht en stro ontbreken en oplossingen gevonden moeten worden voor de zieken, blinden en doofstommen in de groep. De Duitsers komen de mannen geplukte stukjes brood brengen en delen dat uit zoals kinderen eendjes voeren. Lopend gaat het naar Zwolle, waar de mannen terecht komen in overvolle coupes. En wanneer er een coupe uitbrandt, komen er nog meer mannen in de overige coupes. De mannen worden eerst naar Dalum en later naar Lingen gebracht. Op 2 à 3 uur lopen van het Lager, moeten de mannen loopgraven en tankvallen graven. In beide plaatsen heeft Johan vluchtplannen. Het eerste plan ziet hij af als hij hoort dat twee gevluchte Rotterdammers zijn overleden na het eten van vergiftigd tarwe. Het twee plan strandt wanneer hij –met baard en lang haar- wordt ontdekt door een klein meisje, dat het op een gillen zet. Na de kerst behoort Johan tot een groep van 90 man die via Lübeck naar Herrenwijk worden overgeplaatst en tewerk worden gesteld bij een hoogovenfabriek. Al voor de razzia heeft Johan last van broodschurft en dit verergert nadat hij in Duitsland een bad neemt. Vanwege die aandoening willen de meeste bazen hem niet hebben, zodat Johan maar weinig werkt. Wanneer de Duitse bewakers het bijltje erbij neergooien, vertrekt Johan met drie anderen uit Herrenwijk. Overal zien ze plunderingen, door zowel de geallieerden als de Duitse burgers. In Soltau moeten ze naar een overvol kamp waar te weinig eten is. Met ene Kees heeft Johan daarop iets bedacht. Johan, die goed Duits spreekt, gaat bedelen bij winkeliers en boeren en wanneer die het gevraagde niet willen geven, verschijnt Kees. Zogenaamd van de Engelse politie, in burger. Hoewel Johan de Engelse taal niet machtig is, tolkt hij voor de winkelier/boer. Deze aanpak is succesvol. Als er weer ruimte is in het kamp, worden zo’n 100 Joden uit de voormalige concentratiekampen binnengebracht. Johan vindt het afschuwelijk om te zien hoe zij eraan toe zijn; velen zijn te zwak om te lopen. Op 18 mei 1945 vertrekken de mannen met legerwagens naar Reine. Daar worden de mannen gereinigd en gecheckt op SS kentekenen. Sommige mannen, met wie Johan een tijd had opgetrokken, worden daarna weggevoerd. Op 22 mei 1945 gaan de mannen via Groningen naar Assen. Daar moeten ze weken verblijven, en niemand mag op eigen gelegenheid naar Rotterdam. De mannen vervelen zich en worden opstandig en balorig. Maar op 17 juni 1945 is het zover: de mannen mogen naar huis. Johan arriveert op Station D.P.; twee dames betalen zijn tramkaartje. ‘s Middags stapt Johan thuis de versierde woonkamer binnen. Het valt hem direct op dat het er zo verarmd is. Op 2 januari 1946 trouwt hij te Rotterdam, wordt vader van 4 kinderen en overlijdt te Rotterdam op 24 september 1994, op 70-jarige leeftijd.

Bron: Stadsarchief Rotterdam