Leonardus Johannes (Jo) Rolandus

ROLANDUS (Leonardus Johannes, roepnaam Jo), geboren te Rotterdam op 10 februari 1910. Hij woont met het ouderlijk gezin in de Rotterdamse wijk Cool, op het adres Boomgaardsstraat 94b. Wanneer op 11 november 1944 daar de razzia plaatsvindt is Jo 34 jaar oud. Hij is drukker. Hij wordt, net als zijn zwager Piet, opgepakt en via het Beursgebouw op de Coolsingel weggevoerd naar de Stieltjeskade. Vanaf daar gaat het verder in een rijnaak, via Amsterdam en het IJsselmeer naar Kampen. Daar verliest hij zijn zwager uit het oog. Na een overnachting in de Van Heutszkazerne volgt een ontbijt en net wanneer het middageten wordt bezorgd, moeten de mannen de kazerne verlaten om in een trein te worden gestouwd. Wat volgt is een reis vol verschrikkingen: dagen en nachten lang opgesloten in treincoupés, zonder eten en drinken en aangevallen door Engelse jagers. Wanneer de mannen na 100 uur ‘s nachts in Bocholt de trein mogen verlaten zijn zij geradbraakt, doodmoe en hebben dikke voeten of benen. In die conditie moeten zij, opgejaagd door schreeuwende en schietende Duitsers, in het stikdonker in het gelid marcheren naar hun onderkomens in Suderwick. Daar doen een verbouwde boerenschuur en een café dienst als de Lagers Terstegge en Stolte. Jo verblijft eerst in Lager Stolte, maar wanneer ze in Lager Terstegge een EHBO-er nodig hebben, meldt hij zich aan. Hij wordt benoemd tot sanitäter, en in die hoedanigheid krijgt hij een Ausweiss. Zo kan hij in Dinxperlo nuttige contacten leggen, onder andere met dokter Smit. Jo doet er alles aan om het verblijf van zijn lotgenoten zo aangenaam mogelijk te maken. Hij zorgt ervoor dat de heer Koks (directeur van een veilinghuis) wordt gekozen als Lagerführer. Begin februari 1945 wordt een groep van 25 man aan een schuilplaats geholpen, de rest wordt weggevoerd naar de omgeving van Keulen. Jo blijft achter met acht zieke Rotterdammers, maar korte tijd later vlucht hij ’s nachts met hen richting Anholt. Met behulp van dokter Smit c.s. worden de mannen naar onderduikadressen gebracht. Jo komt terecht op een boerderij in Breedenbroek, even buiten Dinxperlo. Op 31 mei 1945 zet hij weer voet in Rotterdam. Na de oorlog is Jo een van de initiatiefnemers om de bevolking van Dinxperlo te bedanken, door de schenking van eerst een lindenboom en later een bronzen plaquette. Hij verhuist naar Spijkenisse, waar hij op 7 januari 2007 overlijdt, 96 jaar oud.

Bron: Stadsarchief Rotterdam