Gijsbertus Pols

POLS (Gijsbertus), geboren te Rotterdam op 4 augustus 1911. Hij trouwt in 1941 en woont in 1944 met zijn vrouw in de Rotterdamse wijk Carnisse, op het adres Flakkeesestraat 79a. Bij de razzia van 10 november 1944 wordt Gijsbertus aan het einde van de ochtend thuis opgepakt, hij is dan 33 jaar en vertegenwoordiger. Hij wil zich niet aan de vordering onttrekken. Niet alleen denkt hij dat hij in de omgeving van Rotterdam moet werken, maar hij wil ook maatregelen tegen zijn vrouw voorkomen. Gijsbertus moet eerst naar het oude Feijenoordterrein aan de Kromme Zandweg, dat dienstdoet als verzamelplaats. Rond 14:30 uur moeten de daar verzamelde mannen via de Dordtschelaan en de Maashaven naar de Koningshaven. Een half uur later worden zij ingescheept in een rijnaak, die nog vol zit met kolenstof en pas om 23:00 vertrekt. Via Utrecht, Amsterdam en het IJsselmeer komen de mannen in de ochtend van 13 november 1944 in Kampen aan. Daar wordt voor hun ogen een joodse man, Abraham van Ploeg, op de kade doodgeschoten. Daarna moeten de mannen lopend naar Zwolle, vanwaaruit zij op transport worden gezet met een trein zonder ramen. Via Oldenburg en Meppen komen de mannen op 17 november, aan het begin van de middag, aan in Dalum. Het laatste stuk worden zij vervoerd in een open kooi van een turftrein. Onderweg spreken de mannen vooral over de duur van de wegvoering, het doel van de reis, thuis, honger en dorst en de onmenselijke manier van optreden van de Duitsers. Gijsbertus wordt op vier verschillende plaatsen tewerkgesteld. In Dalum en Bardel moet hij schanswerk verrichten, in Ohmstede wordt hij ingezet voor graafwerk aan de spoorbaan bij Ocholt en vanaf 20 februari 1945 moet hij in Altengroden bij Wilhelmshaven rioleringswerk verrichten in dienst van de fa. Otto Lieke uit Oldenburg. In de laatste twee bestemmingen verricht hij soms ook klusjes voor burgers, met behoorlijk eten als beloning. Ook de bedeltochten leveren altijd aardig wat op. Op 3 mei 1945, de mannen hoeven dan niet meer te werken, loopt Gijsbertus het front tegemoet. Door de Britten wordt hij naar Lingen gebracht en een week later volgt zijn vervoer naar Enschede, voor onderzoek en reiniging. Daarna moet hij in Waalwijk afwachten totdat Rotterdam wordt vrijgegeven voor de repatrianten. Op 6 juni 1945 keert hij terug in Rotterdam.

Bron: Stadsarchief Rotterdam