Hendrik (Henk) den Hartog

HARTOG den (Hendrik, roepnaam Henk), geboren te Rotterdam op 2 juni 1927. In de zomer van 1938 verhuist hij met zijn ouders naar Hoek van Holland. In verband met de aanleg van de Atlantikwall worden zo’n 3.600 inwoners van Hoek van Holland gefaseerd geëvacueerd, waaronder ook het ouderlijk gezin van Henk. In januari 1943 verhuist het gezin naar de Bleekerslaan 2 in Rotterdam-Vreewijk. In de zomer van 1944 trekken Henk, zijn ouders en jongste zus in bij opa en oma in Schiedam, die in een hofje wonen voor oude mensen en hulpbehoevend zijn. Kort hierna overlijdt opa. Vanaf 1 augustus 1944 heeft Henk werk als jongste bediende op een kantoor in Rotterdam. Op 10 november 1944 staat hij klaar om naar zijn werk te gaan, wanneer een jongere neef binnenstormt met een pamflet over de razzia. Zijn oma zegt dat Henk niet mee moet gaan. En hij wordt geholpen door de omstandigheden. Oudere mannen blokkeren de smalle toegang tot het hofje en wanneer de Duitse soldaten verschijnen, vragen de mannen hen om het hofje over te slaan, omdat er alleen maar oude mensen wonen en zij nogal hevig kunnen schrikken van de geweren. De soldaten lijken dit te begrijpen en vervolgen hun weg. En zo worden Henk en nog enkele andere mannen van het hofje gespaard voor wegvoering. Hierna blijft hij een maand binnen, maar wanneer oma bij een zus in Kethel intrekt, gaat Henk met zijn ouders en zusje lopend terug naar hun huis in Rotterdam-Vreewijk. Eind december 1944 moeten zij terug naar Schiedam, voor de begrafenis van oma. Henk is klein van stuk en hij denkt dat dat de reden is waarom hij nooit door de Duitsers wordt aangehouden voor de controle van zijn persoonsbewijs. Begin januari 1945 gaat hij lopend, via de Maastunnel, naar kantoor, waar hij met een schrijfmachine zijn geboortejaar verandert in 1928. Dat de aanpassing er knullig uitziet maskeert hij met een inktvlek. Wanneer Henk verneemt dat de Duitsers inmiddels ook jacht moeten op de in 1928 geboren mannen, besluit hij geen tochten door de stad meer te maken. Wel gaat hij met zijn vader en een aangetrouwde neef naar Brakel en omgeving, om er aardappelen en ander eten op de kop te tikken. Dat lukt, maar de ingeslagen voorraad is te klein om iedereen lange tijd te voeden. Uiteindelijk moet men suikerbieten en gaarkeuken-soep eten en lijdt men honger. Als er in de omgeving weer razzia’s worden gehouden komt een mevrouw waarschuwen, zij weet dat Henk ondergedoken is. Wanneer de Canadezen op 8 mei 1945 met hun tanks en jeeps Rotterdam binnentrekken, voelt Henk zich echt bevrijd. Hij trouwt in 1952 en wordt daarna vader van vijf kinderen. Op 16 januari 2018 overlijdt Henk in Schiedam, 90 jaar oud.

Bron: Stadsarchief Rotterdam